Het onderwerp ‘studieschuld’ is de afgelopen jaren flink veranderd. Waar we jarenlang gewend waren aan een rentepercentage van 0%, is die tijd definitief voorbij. Voor veel (oud-)studenten roept dit een prangende vraag op: wanneer is het slim om je studieschuld extra af te lossen?

In dit artikel duiken we diep in de materie. We kijken naar de financiële voordelen, de impact op je hypotheekmogelijkheden en de psychologische rust die een schuldenvrij leven kan bieden. Of je nu onder het oude stelsel (SF15) of het nieuwe stelsel (SF35) valt, na het lezen van dit blog weet je precies waar je aan toe bent.

De veranderde wereld van DUO: Van 0% naar rente

Jarenlang was de studieschuld de ‘goedkoopste lening die je ooit zou krijgen’. Met een rente van 0% was er letterlijk geen enkele financiële reden om ook maar één euro extra af te lossen. Je kon je geld immers beter op een spaarrekening zetten of beleggen.

Sinds 2024 is de situatie echter gekanteld. De rente op studieschulden is fors gestegen (naar 2,56% voor veel aflossers in 2024 en zelfs hoger voor anderen). Hoewel dit nog steeds lager is dan een persoonlijke lening bij een bank, is het niet langer ‘gratis geld’. Dit dwingt tot een nieuwe berekening: levert extra aflossen meer op dan sparen?

Wanneer studieschuld aflossen wél een goed idee is

Er zijn verschillende scenario’s waarin het versneld terugbetalen van je schuld aan DUO de slimste zet is.

1. Je wilt een huis kopen (De hypotheekfactor)

Dit is voor de meeste mensen de belangrijkste reden. Hoewel de regels voor het meewegen van een studieschuld bij een hypotheekaanvraag in 2024 zijn versoepeld (er wordt nu gekeken naar de actuele stand van je schuld in plaats van de oorspronkelijke schuld), drukt een studieschuld nog steeds je maximale leencapaciteit.

Elke euro die je aan studieschuld hebt, kan je tienduizenden euro’s aan maximale hypotheek schelen. Wil je net dat ene droomhuis kopen en kom je tekort op je financiering? Dan kan een eenmalige extra aflossing je leenruimte aanzienlijk vergroten.

2. De rente op je schuld is hoger dan je spaarrente

Dit is een simpele rekensom. Als je 2,56% rente betaalt over je studieschuld, maar je krijgt slechts 1,5% rente op je spaarrekening, dan ‘verlies’ je effectief 1,06% per jaar over dat bedrag. In dat geval is aflossen financieel gunstiger dan sparen. Let wel op: kijk hierbij naar de effectieve rente na eventuele belastingen (box 3).

3. Psychologische rust

Niet alles draait om koude cijfers. Voor veel mensen voelt een schuld als een blok aan het been. Het idee dat je de overheid nog tienduizenden euro’s verschuldigd bent, kan zorgen voor stress. Als het aflossen van je schuld zorgt voor een betere nachtrust, dan is dat een legitieme reden om het te doen, ongeacht de rentestanden.

Wanneer kun je beter NIET extra aflossen?

Hoewel aflossen aantrekkelijk klinkt, zijn er situaties waarin je je geld beter ergens anders voor kunt gebruiken.

1. Je hebt geen financiële buffer

Los nooit extra af als dat betekent dat je geen spaargeld meer overhoudt voor noodgevallen. Een kapotte wasmachine of een noodzakelijke reparatie aan je auto kun je niet betalen met ‘afgeloste studieschuld’. Houd altijd een buffer aan voor onvoorziene kosten.

2. Je rendement elders is hoger

Ben je een actieve belegger en haal je gemiddeld 7% rendement per jaar? Dan is het wiskundig gezien onverstandig om een schuld met 2,56% rente af te lossen. Je geld groeit immers harder op de beurs dan dat de schuld groeit bij DUO. Dit brengt natuurlijk wel risico’s met zich mee.

3. De inflatie werkt in je voordeel

Studieschulden zijn onderhevig aan inflatie. Als de prijzen en lonen stijgen, maar je schuld blijft gelijk (afgezien van de rente), dan wordt de schuld in verhouding tot je inkomen steeds ‘kleiner’. In tijden van hoge inflatie kan het strategisch zijn om de aflossing zo lang mogelijk uit te smeren.

4. Kans op kwijtschelding

Val je onder het nieuwe stelsel (SF35)? Dan wordt de schuld na 35 jaar kwijtgescholden, ongeacht hoeveel je nog open hebt staan. Als je een laag inkomen hebt en de verwachting is dat je binnen die 35 jaar nooit de volledige schuld zult kunnen terugbetalen op basis van je draagkracht, dan is extra aflossen letterlijk weggegooid geld.

Het verschil tussen SF15 en SF35

Het is essentieel om te weten onder welk regime je valt:

* SF15 (Oude stelsel): Je moet in 15 jaar aflossen. De maandbedragen zijn relatief hoog, maar de schuld is sneller weg. De impact op je hypotheek is vaak groter omdat de wegingsfactor zwaarder is.
* SF35 (Nieuwe stelsel/Leenstelsel): Je hebt 35 jaar de tijd. De maandbedragen zijn lager en de wegingsfactor voor je hypotheek is gunstiger. Omdat de looptijd zo lang is, is de kans op uiteindelijke kwijtschelding bij lagere inkomens reëel.

Stappenplan: Wel of niet aflossen?

Twijfel je nog? Volg dit korte stappenplan:

1. Check je rentepercentage: Kijk op Mijn DUO wat jouw huidige rentepercentage is en tot wanneer dit vaststaat (meestal 5 jaar).
2. Vergelijk met je spaarrente: Is de DUO-rente hoger dan wat je op een veilige spaarrekening krijgt?
3. Bepaal je woningwens: Heb je binnen 2 jaar een koopwoning nodig? Praat met een hypotheekadviseur over de impact van je schuld.
4. Bereken je draagkracht: Gebruik de rekentool van DUO om te zien of je op basis van je inkomen minder hoeft terug te betalen. Als je nu al op basis van draagkracht betaalt, heeft extra aflossen vaak geen zin.

Conclusie

Wanneer je je studieschuld moet aflossen, hangt volledig af van jouw persoonlijke en financiële situatie. In een wereld met stijgende rentes is extra aflossen aantrekkelijker geworden, vooral als je een huis wilt kopen of als je spaarrente achterblijft.

Echter, de studieschuld blijft een van de meest flexibele leningen in Nederland. Bij inkomensverlies wordt je maandbedrag verlaagd en de rente is nog steeds relatief laag vergeleken met commerciële kredieten. Maak dus een bewuste keuze: kies je voor de maximale financiële winst (vaak niet aflossen, maar beleggen/sparen) of kies je voor de veiligheid en ruimte op de woningmarkt (wel aflossen)?

Disclaimer: Dit artikel is bedoeld ter informatie en is geen financieel advies. Neem voor specifieke beslissingen contact op met een financieel adviseur.