Het kopen van een eerste woning is voor veel starters een droom, maar de weg daarnaartoe zit vaak vol vragen. Een van de meest gestelde vragen door jonge professionals is: “Welke invloed heeft mijn studieschuld op mijn hypotheek?” Lange tijd was een studieschuld een blok aan het been bij de bank, maar de regels zijn in 2024 veranderd.

In dit artikel duiken we diep in de wereld van DUO, hypotheekverstrekkers en de actuele wetgeving. We leggen uit hoe de bank rekent, wat de impact is van de nieuwe wegingsfactor en of het verstandig is om je schuld extra af te lossen voordat je naar de notaris gaat.

Hoe kijkt een bank naar je studieschuld?

Wanneer je een hypotheek aanvraagt, kijkt een geldverstrekker naar je draagkracht. Ze willen weten hoeveel je maandelijks kunt besteden aan je woonlasten nadat al je andere vaste lasten zijn betaald. Een studieschuld wordt door banken gezien als een financiële verplichting, net als een persoonlijke lening of een private-leasecontract.

Hoewel een studieschuld niet geregistreerd staat bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) in Tiel, ben je wel wettelijk verplicht om deze te melden bij je hypotheekaanvraag. De bank berekent vervolgens welk deel van je bruto inkomen je maandelijks kwijt bent aan de terugbetaling van je studielening. Dit bedrag kun je immers niet uitgeven aan je hypotheek.

De grote verandering in 2024: De werkelijke lasten tellen

Tot 1 januari 2024 rekenden banken met een fictief percentage van de oorspronkelijke studieschuld (de zogenaamde wegingsfactor). Dit was vaak nadelig voor oud-studenten die al flink hadden afgelost, omdat de bank nog steeds keek naar het bedrag dat ze ooit hadden geleend, en niet naar wat er nog openstond.

Sinds 2024 is dit veranderd. Hypotheekverstrekkers kijken nu naar de werkelijke maandlasten van je studieschuld. Dit is goed nieuws voor veel huizenkopers. Als je extra hebt afgelost, dalen je maandlasten bij DUO en stijgt je maximale hypotheek.

Het verschil tussen het oude en nieuwe stelsel

Er is een belangrijk onderscheid tussen de twee terugbetaalregimes van DUO:
1. SF15 (Oude stelsel): Je moet je schuld in 15 jaar terugbetalen. De maandlasten zijn relatief hoog, wat een grotere impact heeft op je hypotheek.
2. SF35 (Nieuwe stelsel/Leenstelsel): Je hebt 35 jaar de tijd om af te lossen. De maandelijkse lasten zijn lager, waardoor de impact op je maximale hypotheek minder zwaar is.

Hoeveel minder kun je lenen door een studieschuld?

Een veelgehoorde vuistregel was dat elke euro studieschuld ongeveer twee euro aan hypotheek kostte. Met de huidige rentestanden en de nieuwe rekenmethode is die impact vaak groter.

Stel: je hebt een studieschuld van € 20.000. In het oude stelsel (SF15) kan dit je leencapaciteit met wel € 30.000 tot € 40.000 verlagen. In het nieuwe stelsel (SF35) is de impact kleiner, maar nog steeds aanzienlijk. Omdat de rente op studieschulden de afgelopen jaren is gestegen (na jarenlang op 0% te hebben gestaan), zijn de maandbedragen bij DUO ook omhoog gegaan. Dit vertaalt zich direct in een lagere maximale hypotheek.

Studieschuld verzwijgen: Verstandig of gevaarlijk?

Omdat DUO-schulden niet in het BKR staan, is de verleiding groot om de schuld simpelweg niet te noemen tijdens het adviesgesprek. Dit is echter zeer onverstandig.

Ten eerste pleeg je strikt genomen hypotheekfraude. Ten tweede breng je jezelf financieel in gevaar; de bank berekent niet voor niets wat je veilig kunt lenen. Maar het belangrijkste risico heeft te maken met de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Als je een hypotheek met NHG afsluit en je komt later in de financiële problemen, dan kan de NHG je restschuld kwijtschelden. Echter, als blijkt dat je een studieschuld hebt verzwegen, vervalt je recht op deze garantie en blijf je zelf met de volledige schuld zitten.

Bovendien vragen steeds meer banken tegenwoordig om een koppeling met ‘MijnOverheid’ of een uitdraai van DUO, waardoor verzwijgen nagenoeg onmogelijk is geworden.

Strategieën: Wat kun je doen?

Heb je een studieschuld en wil je toch die droomwoning bemachtigen? Er zijn een aantal paden die je kunt bewandelen:

1. Extra aflossen

Sinds de regels in 2024 zijn veranderd, loont extra aflossen direct. Als je spaargeld hebt, kan het gunstiger zijn om je studieschuld te verlagen dan om dat geld in te leggen voor de woning. Door de lagere maandlasten bij DUO stijgt je maximale hypotheek vaak met een groter bedrag dan het bedrag dat je hebt afgelost.

2. De rentevaste periode van DUO

De rente op je studieschuld staat telkens voor 5 jaar vast. Als je rente binnenkort opnieuw wordt vastgesteld en deze stijgt, gaan je maandlasten omhoog en daalt je maximale hypotheek. Het kan slim zijn om je hypotheek rond te krijgen vóórdat een eventuele rentestijging bij DUO effectief wordt.

3. Partner met minder schuld

Als je samen met een partner koopt, wordt de gezamenlijke draagkracht berekend. Als één van de twee geen studieschuld heeft, compenseert dit vaak een deel van de “schade” van de schuld van de ander.

4. Schenking of starterslening

Veel gemeenten bieden een Starterslening aan. Dit is een lening bovenop je hypotheek die de kloof tussen de prijs van het huis en je maximale hypotheek (inclusief aftrek van je studieschuld) kan overbruggen. Ook een schenking van ouders (hoewel de ‘jubelton’ is afgeschaft) kan helpen om minder te hoeven lenen.

De rol van de hypotheekadviseur

Het berekenen van de exacte impact van een studieschuld is maatwerk. Een onafhankelijk hypotheekadviseur kijkt niet alleen naar de hoogte van de schuld, maar ook naar je carrièreperspectief, je overige lasten en de verschillende voorwaarden van geldverstrekkers. Sommige banken gaan namelijk soepeler om met bepaalde situaties dan andere.

Conclusie

Een studieschuld hoeft het kopen van een huis niet in de weg te staan, maar het vereist wel een goede voorbereiding. Dankzij de nieuwe regels in 2024 wordt er eerlijker gekeken naar wat je daadwerkelijk per maand betaalt, wat kansen biedt voor degenen die al flink hebben afgelost.

Wees altijd transparant over je schuld. Het geeft rust en zekerheid, en met de juiste strategie en professioneel advies is er vaak meer mogelijk dan je denkt.

Wil je precies weten hoeveel jij kunt lenen met jouw studieschuld? Maak dan een afspraak met een financieel adviseur om jouw persoonlijke situatie door te rekenen.