Studeren is een van de mooiste periodes uit je leven, maar het is helaas niet gratis. Tussen het collegegeld, de dure studieboeken, een kamer in een studentenstad en de wekelijkse biertjes in de sociëteit door, lopen de kosten flink op. Veel studenten ontkomen er dan ook niet aan: studiegeld lenen.

Sinds de herinvoering van de basisbeurs in september 2023 is het financiële landschap voor studenten veranderd. Toch blijft lenen voor veel jongeren een noodzaak om de eindjes aan elkaar te knopen. In dit artikel duiken we diep in de wereld van studiefinanciering, de risico’s van een studieschuld en waar je op moet letten als je besluit geld te lenen voor je studie.

Wat is studiefinanciering precies?

Wanneer we het hebben over ‘studiegeld lenen’, bedoelen we meestal de studiefinanciering die je aanvraagt via de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). De studiefinanciering voor het hbo en de universiteit bestaat tegenwoordig uit vier onderdelen:

1. De basisbeurs: Sinds het studiejaar 2023-2024 is deze weer terug. Als je binnen tien jaar je diploma haalt, wordt deze beurs omgezet in een gift.
2. De aanvullende beurs: Dit is afhankelijk van het inkomen van je ouders. Ook dit wordt een gift als je binnen de termijn afstudeert.
3. De lening: Dit is het bedrag dat je maandelijks extra leent en dat je altijd (met rente) moet terugbetalen.
4. Het studentenreisproduct: Je ov-chipkaart waarmee je gratis of met korting reist. Ook dit is een gift bij het behalen van je diploma.
5. Collegegeldkrediet: Een specifieke lening om je collegegeld te betalen.

Waarom studiegeld lenen?

De kosten van studeren zijn de afgelopen jaren gestegen. Het wettelijk collegegeld bedraagt voor het jaar 2024/2025 ruim € 2.500,-. Tel daar de kosten voor huisvesting (gemiddeld € 400,- tot € 600,- per maand) en levensonderhoud bij op, en je komt al snel uit op een bedrag dat de meeste studenten niet met alleen een bijbaantje kunnen dekken.

Lenen bij DUO is vaak de meest gunstige manier om aan geld te komen. De voorwaarden zijn namelijk een stuk soepeler dan bij een commerciële bank. Je hebt een lange aflostermijn en de rente is (meestal) lager dan bij een persoonlijke lening.

De keerzijde: De stijgende rente op studieleningen

Lange tijd was de rente op studieleningen 0%. Dit zorgde ervoor dat veel studenten ‘maximaal leenden’ om het geld vervolgens op een spaarrekening te zetten of te beleggen. Die tijden zijn echter veranderd. Door de stijgende marktrente is ook de rente op studieschulden flink omhooggegaan.

Voor veel studenten die nu lenen, geldt een rentepercentage dat rond de 2,5% of hoger ligt. Hoewel dit nog steeds lager is dan bij een hypotheek of een consumptief krediet, betekent het wel dat je schuld sneller groeit dan je denkt. Over een looptijd van 35 jaar kan die rente ervoor zorgen dat je duizenden euro’s extra moet terugbetalen.

De impact van een studieschuld op je toekomst

Een veelgehoorde kreet is: “Een studieschuld is een goede schuld.” Hoewel investeren in je eigen ontwikkeling altijd verstandig is, heeft een schuld wel degelijk consequenties voor je latere leven.

Hypotheek aanvragen

Wanneer je na je studie een huis wilt kopen, kijkt de bank naar je financiële verplichtingen. Een studieschuld wordt geregistreerd bij DUO (niet bij het BKR, maar je bent wel verplicht deze te melden). De bank trekt een bedrag af van je maximale leencapaciteit. Omdat de bank rekent met de oorspronkelijke hoogte van je schuld (en niet met wat je al hebt afgelost), kan een studieschuld van € 20.000,- je maximale hypotheek met wel € 30.000,- tot € 40.000,- verlagen.

Mentale druk

Naast de financiële impact ervaren veel jongeren ook mentale druk door hun schuld. Het idee dat je direct na je afstuderen met een achterstand van tienduizenden euro’s begint, kan zorgen voor stress en keuzestress op de arbeidsmarkt.

Hoe werkt het terugbetalen?

Je hoeft niet direct na je studie te beginnen met aflossen. Er geldt een zogenaamde ‘aanloopfase’ van twee jaar. In deze periode hoef je nog niets te betalen, al loopt de rente wel gewoon door.

Na deze twee jaar begint de aflosfase. Voor studenten die onder het nieuwe stelsel vallen (sinds 2015), is de aflostermijn 35 jaar. Het maandbedrag dat je moet betalen is afhankelijk van je inkomen. Verdien je weinig? Dan betaal je minder of zelfs niets. Dit heet de draagkrachtmeting. Heb je na 35 jaar nog steeds een restschuld? Dan wordt deze kwijtgescholden.

Tips om je studieschuld te beperken

Wil je wel studiegeld lenen, maar de schade beperken? Hier zijn enkele tips:

1. Leen alleen wat je echt nodig hebt: Het is verleidelijk om je lening op ‘maximaal’ te zetten, maar elke euro die je niet leent, hoef je later ook niet met rente terug te betalen.
2. Check je recht op de aanvullende beurs: Veel studenten laten deze beurs liggen omdat ze denken dat hun ouders te veel verdienen. Controleer dit altijd bij DUO; het is een gift als je je diploma haalt!
3. Neem een bijbaan: Zelfs een paar uur per week werken kan het verschil maken tussen € 200,- of € 500,- per maand lenen.
4. Maak een begroting: Gebruik een app of een Excel-sheet om je inkomsten en uitgaven bij te houden. Inzicht is de eerste stap naar financiële rust.
5. Betaal tussentijds af als dat kan: Heb je een financiële meevaller (zoals vakantiegeld van je bijbaan)? Je kunt bij DUO altijd boetevrij extra aflossen, zelfs tijdens je studie.

Veelgestelde vragen over studiegeld lenen

Is studiegeld lenen nog wel verstandig met de huidige rente?

Dat hangt af van je situatie. Als je de lening nodig hebt om te kunnen studeren, is het een investering in je toekomst die zichzelf meestal terugbetaalt door een hoger salaris later. Echter, ‘gratis geld’ bestaat niet meer; wees je bewust van de kosten.

Wordt mijn studieschuld geregistreerd bij het BKR?

Nee, studieschulden worden momenteel niet geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie (BKR). Echter, bij een hypotheekaanvraag heb je een wettelijke plicht om eerlijk te zijn over je schulden.

Wat gebeurt er als ik mijn studie niet afmaak?

Als je stopt zonder diploma, worden de basisbeurs, de aanvullende beurs en je reisproduct omgezet in een lening. Je moet dan alles, inclusief rente, terugbetalen. Dit is een belangrijk risico om rekening mee te houden.

Conclusie

Studiegeld lenen is voor veel studenten een noodzakelijk kwaad om een diploma te behalen. Dankzij de herinvoering van de basisbeurs is de druk iets verlicht, maar de stijgende rente en de impact op toekomstige hypotheken maken het belangrijker dan ooit om bewust te lenen.

Leen met mate, focus op je studie om binnen de tijd je diploma te halen en houd je financiën nauwlettend in de gaten. Een goede voorbereiding tijdens je studententijd zorgt voor minder financiële zorgen in je latere loopbaan.

Wil je meer weten over de actuele bedragen en voorwaarden? Kijk dan altijd op de officiële website van [DUO](https://www.duo.nl).