Studeren is een prachtige tijd, maar het is helaas ook een dure aangelegenheid. Tussen het collegegeld, de huur van een studentenkamer, dure studieboeken en de dagelijkse boodschappen door, kan de financiële druk flink oplopen. Gelukkig is er in Nederland een vangnet voor studenten wiens ouders minder breed hebben: de aanvullende beurs. Maar heb jij recht op een aanvullende beurs? Veel studenten laten dit geld liggen omdat ze denken dat ze er geen aanspraak op maken, terwijl de regels vaak gunstiger zijn dan gedacht. In dit artikel duiken we diep in de wereld van de aanvullende beurs, de voorwaarden en het aanvraagproces.

Wat is de aanvullende beurs precies?

De aanvullende beurs is een onderdeel van de studiefinanciering die wordt verstrekt door de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). In tegenstelling tot de basisbeurs, die sinds het studiejaar 2023-2024 weer terug is voor iedereen, is de aanvullende beurs afhankelijk van het inkomen van je ouders. Het doel van deze beurs is om gelijke kansen in het onderwijs te bevorderen. Zo kan iedereen studeren, ongeacht de financiële situatie van het thuisfront.

Het belangrijkste om te onthouden is dat de aanvullende beurs een prestatiebeurs is. Dit betekent dat het in eerste instantie een lening is, maar dat deze wordt omgezet in een gift als je binnen tien jaar je diploma behaalt (voor mbo-niveaus 3 en 4, hbo en universiteit). Voor mbo-niveaus 1 en 2 is de aanvullende beurs overigens altijd een gift.

Wanneer heb je recht op een aanvullende beurs?

Of je recht hebt op een aanvullende beurs hangt af van een aantal factoren. De belangrijkste criteria zijn:

• Nationaliteit: Je hebt de Nederlandse nationaliteit of een verblijfsvergunning die recht geeft op studiefinanciering.
• Leeftijd: Je bent jonger dan 30 jaar op het moment dat je studiefinanciering ingaat.
• Opleiding: Je volgt een voltijdse of duale opleiding in het mbo, hbo of aan de universiteit.
• Inkomen van je ouders: Dit is de meest cruciale factor. Als het gezamenlijke inkomen van je ouders onder een bepaalde grens ligt, heb je recht op een (gedeeltelijke) aanvullende beurs.

Hoe wordt de aanvullende beurs berekend?

DUO kijkt voor de berekening naar het inkomen van je ouders van twee jaar geleden. Voor het studiejaar 2024-2025 wordt dus gekeken naar het verzamelinkomen van 2022. Waarom twee jaar terug? Omdat die gegevens definitief bekend zijn bij de Belastingdienst.

De berekening is complex, maar in de basis geldt: hoe minder je ouders verdienen, hoe hoger je aanvullende beurs. Er wordt ook rekening gehouden met:

• Andere studerende kinderen: Hebben je ouders meer kinderen die studeren of op de middelbare school zitten? Dan wordt de inkomensgrens naar boven bijgesteld, waardoor je sneller recht hebt op een beurs.
• Schulden van ouders: In sommige gevallen kunnen bepaalde schulden (zoals een studieschuld van de ouders zelf) invloed hebben op de berekening.

Peiljaarverlegging: Als het inkomen nu lager is

Het kan natuurlijk voorkomen dat je ouders in 2022 een goed inkomen hadden, maar dat de situatie nu volledig anders is door bijvoorbeeld ontslag, arbeidsongeschiktheid of het beëindigen van een bedrijf. In dat geval kun je ‘peiljaarverlegging’ aanvragen. DUO kijkt dan naar het huidige inkomen in plaats van het inkomen van twee jaar geleden.

Hoeveel bedraagt de aanvullende beurs in 2024?

De bedragen van de aanvullende beurs worden jaarlijks geïndexeerd. Voor studenten in het hbo en op de universiteit kan de maximale aanvullende beurs oplopen tot ruim € 450,- per maand (afhankelijk van het specifieke jaar en eventuele tijdelijke verhogingen door inflatiecorrecties). Voor mbo-studenten gelden vergelijkbare bedragen.

Het is belangrijk om te weten dat de aanvullende beurs en de basisbeurs samen een maximum vormen. Heb je recht op de maximale aanvullende beurs? Dan hoef je minder bij te lenen om rond te komen.

Bijzondere situaties: Geen contact met ouders

Een veelvoorkomend probleem is de situatie waarin een student geen contact meer heeft met een of beide ouders, of wanneer ouders weigeren mee te betalen aan de studie. Heb je dan nog steeds recht op een aanvullende beurs?

Ja, dat kan. Je kunt bij DUO een verzoek indienen voor een ‘verplichte ouderlijke bijdrage achterwege laten’. Dit kan in de volgende gevallen:

1. Er is sprake van een ernstig en structureel conflict (geobjectiveerd door een onafhankelijke derde zoals een psycholoog of maatschappelijk werker).
2. De verblijfplaats van de ouder is onbekend.
3. De ouder heeft de ouderlijke macht nooit gehad.
4. Er is sprake van een oninbare alimentatievordering.

In deze gevallen wordt het inkomen van de betreffende ouder buiten beschouwing gelaten bij de berekening, waardoor je vaak de maximale aanvullende beurs ontvangt.

Hoe vraag je de aanvullende beurs aan?

Het aanvragen van de aanvullende beurs is eenvoudiger dan veel mensen denken. Je doet dit via Mijn DUO. Tijdens je aanvraag voor studiefinanciering vink je simpelweg het vakje ‘aanvullende beurs’ aan.

Het mooie is dat je zelf geen inkomensgegevens van je ouders hoeft aan te leveren. Zodra jij toestemming geeft, vraagt DUO deze gegevens direct op bij de Belastingdienst. Je ouders krijgen hierover bericht. Alleen in uitzonderlijke situaties (zoals peiljaarverlegging of buitenlands inkomen) moet je handmatig documenten opsturen.

Tip: Vraag de aanvullende beurs altijd aan, ook als je denkt dat je ouders teveel verdienen. Het kost je niets extra en in het ergste geval krijg je een berekening van € 0,-. Maar als je er wel recht op hebt, is het zonde om dit geld (dat een gift kan worden!) mis te lopen.

De aanvullende beurs en de prestatiebeurs-regeling

Zoals eerder vermeld, valt de aanvullende beurs onder de prestatiebeurs. Dit is een belangrijk punt voor je financiële planning. Als je stopt met je studie in het eerste jaar (vóór 1 februari), hoef je de aanvullende beurs over dat jaar vaak niet terug te betalen. Dit is de zogenaamde ‘1-februari-regeling’.

Maak je je studie echter niet af en haal je binnen tien jaar geen diploma? Dan wordt de aanvullende beurs omgezet in een lening. Je moet het bedrag dan met rente terugbetalen. Let dus goed op je studievoortgang en trek op tijd aan de bel bij een decaan als het niet goed gaat.

Veelgestelde vragen over het recht op aanvullende beurs

1. Telt het inkomen van mijn stiefouder mee?

Nee, voor de aanvullende beurs kijkt DUO uitsluitend naar het inkomen van de biologische of adoptieouders. Het inkomen van een stiefouder of de nieuwe partner van je moeder/vader telt niet mee.

2. Mag ik bijverdienen naast mijn aanvullende beurs?

Sinds 2024 is de bijverdiengrens voor alle studenten in het mbo, hbo en wo afgeschaft. Je mag dus onbeperkt bijverdienen naast je basisbeurs en aanvullende beurs zonder dat dit invloed heeft op de hoogte van je beurs. Dit is een enorme verbetering ten opzichte van voorgaande jaren.

3. Wat als mijn ouders gescheiden zijn?

Als je ouders gescheiden zijn, telt het inkomen van beide ouders nog steeds mee. Alleen als er sprake is van een officieel vastgesteld conflict of als een ouder onvindbaar is, kan hiervan worden afgeweken via de eerder genoemde procedure.

Conclusie: Laat geen geld liggen

Het recht op aanvullende beurs is voor veel studenten de sleutel tot een zorgeloze studietijd. Het vermindert de noodzaak om maximaal te lenen en biedt een financiële buffer. Omdat de grenzen voor het ouderlijk inkomen regelmatig worden aangepast, is de kans groter dan je denkt dat ook jij recht hebt op een extraatje.

Ben je van plan om te gaan studeren of studeer je al en heb je nog geen aanvullende beurs? Log vandaag nog in op Mijn DUO en check je status. Een kleine moeite die je duizenden euro’s aan schuld kan schelen in de toekomst. Zorg dat je krijgt waar je recht op hebt en focus je op wat echt belangrijk is: je studie en je persoonlijke ontwikkeling.