Voor veel studenten in Nederland is studeren een flinke financiële uitdaging. Naast het collegegeld zijn er kosten voor boeken, huur, verzekeringen en natuurlijk het sociale leven. Gelukkig is de basisbeurs weer terug, maar voor velen is dit niet genoeg om alle gaten te dichten. Hier komt de aanvullende beurs om de hoek kijken. De belangrijkste factor die bepaalt of je hier recht op hebt – en hoe hoog dit bedrag is – is het ouderlijk inkomen. In dit artikel duiken we diep in de regels van DUO, de berekeningen en de uitzonderingen, zodat jij precies weet waar je aan toe bent.

Wat is de aanvullende beurs precies?

De aanvullende beurs is een extra maandelijks bedrag dat studenten kunnen ontvangen bovenop hun basisbeurs en lening. Het grote voordeel van de aanvullende beurs is dat het, net als de basisbeurs, een prestatiebeurs is. Dit betekent dat als je binnen tien jaar je diploma behaalt (voor mbo-niveau 3 en 4, hbo of universiteit), de beurs wordt omgezet in een gift. Je hoeft het bedrag dan niet terug te betalen. Voor mbo-niveau 1 en 2 is de aanvullende beurs overigens altijd een gift.

Het doel van deze beurs is om gelijke kansen in het onderwijs te bevorderen. Studenten wiens ouders minder verdienen, krijgen extra financiële steun zodat zij met dezelfde focus kunnen studeren als studenten uit rijkere gezinnen.

Hoe het ouderlijk inkomen de beurs beïnvloedt

DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) kijkt naar het verzamelinkomen van beide ouders om te bepalen of je recht hebt op een aanvullende beurs. Hoe lager het inkomen van je ouders, hoe hoger de beurs die je kunt ontvangen. Er is een glijdende schaal: vanaf een bepaald gezamenlijk inkomen wordt de beurs stapsgewijs lager, totdat deze uiteindelijk op nul uitkomt.

De inkomensgrenzen

Hoewel de exacte bedragen jaarlijks worden geïndexeerd, ligt de grens voor de maximale aanvullende beurs meestal bij een gezamenlijk ouderlijk inkomen van rond de € 36.000,- per jaar. Verdienen je ouders samen meer dan dit bedrag? Dan wordt de beurs langzaam afgebouwd. Sinds september 2024 is de grens waarbij je helemaal géén aanvullende beurs meer krijgt aanzienlijk verhoogd naar ongeveer € 70.000,- per jaar. Dit is gedaan om de middeninkomens meer lucht te geven.

Het ‘peiljaar’: Waarom DUO naar twee jaar geleden kijkt

Een veelgehoorde verwarring bij studenten is het jaar waar DUO naar kijkt. Voor je studiefinanciering in 2024 kijkt DUO naar het inkomen van je ouders in 2022. Dit noemen we het peiljaar. De reden hiervoor is simpel: de Belastingdienst heeft de definitieve inkomensgegevens van twee jaar geleden al volledig verwerkt, terwijl die van het huidige jaar nog kunnen veranderen.

Echter, dit kan voor problemen zorgen. Wat als je ouders in 2022 een goed inkomen hadden, maar inmiddels werkloos zijn geworden, met pensioen zijn gegaan of minder zijn gaan werken? In dat geval sluit het peiljaar niet meer aan bij de huidige financiële realiteit.

Peiljaarverlegging aanvragen

Als het inkomen van je ouders inmiddels minstens 15% lager is dan in het peiljaar, kun je peiljaarverlegging aanvragen bij DUO. Je vraagt dan of DUO wil kijken naar het inkomen van het huidige jaar in plaats van twee jaar geleden. Dit kan een enorm verschil maken in het bedrag dat je maandelijks op je rekening gestort krijgt.

Andere factoren die meespelen

Het ouderlijk inkomen is de belangrijkste factor, maar niet de enige. DUO houdt ook rekening met de volgende situaties:

• Andere studerende kinderen: Hebben je ouders nog meer kinderen waarvoor zij een ouderlijke bijdrage moeten betalen? Of zijn er broers of zussen die ook studiefinanciering ontvangen? Dan wordt de berekening gunstiger voor jou. DUO gaat er namelijk vanuit dat het inkomen van je ouders over meer kinderen verdeeld moet worden.
• Schulden en lasten: In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kijkt DUO niet naar de hypotheekschuld of andere leningen van je ouders. Alleen het belastbare inkomen telt.
• Alleenstaande ouder: Als je ouders gescheiden zijn, telt het inkomen van beide biologische ouders (of adoptieouders) mee, ongeacht of ze nog contact met je hebben of bij elkaar wonen.

Wat als je ouders niet willen of kunnen betalen?

De aanvullende beurs is gebaseerd op het principe dat ouders financieel bijdragen aan de studie van hun kind. Maar wat als je ouders weigeren te betalen, of als er een ernstig conflict is? In uitzonderlijke gevallen kun je aanspraak maken op de hardheidsclausule. Je vraagt DUO dan om het inkomen van één of beide ouders buiten beschouwing te laten.

Dit is een lastig proces waarbij je moet aantonen dat er sprake is van een onherstelbaar verstoorde relatie. Denk hierbij aan situaties waarin er al jarenlang geen contact is of waarbij er sprake is van een onveilige thuissituatie. Een verklaring van een psycholoog of maatschappelijk werker is hierbij vaak noodzakelijk.

Hoe vraag je de aanvullende beurs aan?

Het aanvragen van de aanvullende beurs is eenvoudiger dan veel studenten denken. Je doet dit via Mijn DUO. Het belangrijkste is dat je bij je aanvraag voor studiefinanciering het vinkje ‘aanvullende beurs’ aanzet.

Zodra je dit doet, stuurt DUO automatisch een verzoek naar je ouders om hun inkomensgegevens te verstrekken. Vaak hoeven zij zelfs niets te doen, omdat DUO de gegevens direct bij de Belastingdienst kan opvragen. Alleen als je ouders in het buitenland wonen of werken, moeten ze handmatig bewijsstukken aanleveren.

Tips voor studenten en ouders

1. Check het elk jaar: Het inkomen van je ouders kan veranderen. Zorg dat je elk studiejaar opnieuw controleert of je recht hebt op de beurs.
2. Vraag het altijd aan: Ook als je denkt dat je ouders te veel verdienen, is het slim om de check te doen. Soms valt de berekening gunstiger uit door broers of zussen.
3. Let op de 10-jaarstermijn: Vergeet niet dat de aanvullende beurs een lening is zolang je je diploma nog niet hebt. Stop je met je studie? Dan moet je het bedrag (inclusief rente) terugbetalen.
4. Houd wijzigingen bij: Gaat een broertje of zusje ook studeren? Geef dit door aan DUO, want dit kan jouw aanvullende beurs verhogen.

Conclusie

Het ouderlijk inkomen speelt een cruciale rol in de hoogte van je aanvullende beurs. Door het verhogen van de inkomensgrenzen in 2024 komen steeds meer studenten in aanmerking voor deze extra financiële steun. Of je nu een student bent die zijn financiën op orde wil krijgen, of een ouder die wil weten wat de bijdrage moet zijn: kennis van de regels rondom het ouderlijk inkomen is essentieel.

Maak gebruik van de rekentools op de website van DUO om een proefberekening te maken. Zo kom je niet voor verrassingen te staan en kun je met een gerust hart beginnen aan je studententijd.