Het studentenleven wordt vaak omschreven als de mooiste tijd van je leven, maar het is helaas ook een van de duurste periodes. Tussen de stijgende kamerprijzen, dure boodschappen, collegegeld en de kosten voor studieboeken door, houden veel studenten aan het einde van hun geld een stukje maand over. Geld lenen voor studenten is daarom eerder regel dan uitzondering geworden.

Sinds de herinvoering van de basisbeurs in september 2023 is het financiële landschap voor studenten veranderd, maar de noodzaak om bij te lenen blijft voor velen bestaan. In dit artikel duiken we diep in de wereld van studieleningen. Waar kun je terecht? Wat zijn de addertjes onder het gras? En waar moet je op letten om te voorkomen dat je jezelf in de vingers snijdt voor de toekomst?

De belangrijkste bron: DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs)

Voor veruit de meeste studenten in Nederland is DUO de eerste en meest logische plek om geld te lenen. De overheid biedt namelijk gunstigere voorwaarden dan commerciële banken. Wanneer we praten over ‘geld lenen voor studenten’, hebben we het meestal over de volgende onderdelen:

1. De Basisbeurs en Aanvullende Beurs

Sinds het studiejaar 2023-2024 is de basisbeurs terug. Voor uitwonende studenten is dit een aanzienlijk bedrag, terwijl thuiswonende studenten een kleiner bedrag ontvangen. Daarnaast is er de aanvullende beurs voor studenten wiens ouders minder verdienen.
Let op: Dit is in principe een prestatiebeurs. Haal je binnen tien jaar je diploma? Dan wordt deze beurs omgezet in een gift. Haal je geen diploma? Dan moet je alles met rente terugbetalen.

2. De Rentedragende Lening

Naast de beurzen kun je ervoor kiezen om extra geld te lenen. Dit bedrag wordt maandelijks op je rekening gestort. In tegenstelling tot de beurs is dit bedrag altijd een lening die je moet terugbetalen, ongeacht of je je diploma haalt.

3. Collegegeldkrediet

Heb je niet genoeg geld om je collegegeld in één keer of in termijnen te betalen? Dan kun je hiervoor specifiek het collegegeldkrediet aanvragen. Dit is een lening die precies de hoogte van je collegegeld dekt.

De rente op de studielening: Geen ‘gratis geld’ meer

Jarenlang was de rente op studieleningen 0%. Dit zorgde voor de mentaliteit dat lenen bij DUO ‘gratis geld’ was. Die tijd is echter voorbij. Door de stijgende marktrente is ook de rente op studieleningen flink gestegen (naar 2,56% in 2024 voor veel studenten).

Hoewel dit nog steeds lager is dan bij een persoonlijke lening bij een bank, betekent het wel dat je schuld sneller groeit dan voorheen. Over een looptijd van 35 jaar kan een schuld van €30.000 door de rente-op-rente constructie tienduizenden euro’s extra kosten. Het is dus cruciaal om alleen te lenen wat je daadwerkelijk nodig hebt.

Geld lenen bij een bank als student?

Veel studenten vragen zich af of ze ook bij een reguliere bank (zoals ING, Rabobank of ABN AMRO) geld kunnen lenen. In de praktijk is dit erg lastig. Banken vereisen vaak een stabiel inkomen uit werk om een lening te verstrekken. Omdat studenten meestal een bijbaan hebben met een wisselend inkomen of een nulurencontract, vormen zij een te groot risico voor commerciële kredietverstrekkers.

Daarnaast zijn de rentetarieven bij banken voor persoonlijke leningen vaak vele malen hoger (denk aan 7% tot 10%) dan bij DUO. Een creditcard aanvragen of ‘rood staan’ op je studentenrekening zijn ook vormen van lenen, maar dit zijn de duurste manieren om aan geld te komen. Vermijd deze opties voor structurele tekorten.

De impact op je toekomstige hypotheek

Een veelgehoorde mythe is dat een studieschuld niet meetelt bij het aanvragen van een hypotheek omdat deze niet geregistreerd staat bij het BKR (Bureau Krediet Registratie). Hoewel het klopt dat DUO-schulden niet in Tiel geregistreerd staan, heb je wel een wettelijke informatieplicht.

Wanneer je later een huis wilt kopen, zal de bank vragen naar je studieschuld. De bank kijkt naar de oorspronkelijke hoogte van je schuld en trekt een percentage hiervan af van je maximale maandlasten. Een flinke studieschuld kan je maximale hypotheek met tienduizenden euro’s verlagen. Sinds 2024 wordt er wel gekeken naar de actuele stand van de schuld in plaats van de oorspronkelijke schuld, wat gunstig is voor mensen die al flink hebben afgelost. Toch blijft het een factor die je woongenot in de toekomst kan beperken.

Tips voor slim lenen tijdens je studie

Wil je toch geld lenen om je studie te kunnen bekostigen? Gebruik dan deze tips om de schade beperkt te houden:

1. Maak een begroting: Zet je inkomsten (beurs, bijbaan, zorgtoeslag, bijdrage ouders) af tegen je uitgaven. Leen alleen het tekort.
2. Leen ‘flexibel’: Bij DUO kun je elke maand je leenbedrag aanpassen. Heb je een maand minder kosten of extra gewerkt? Zet je lening dan direct lager.
3. De aanvullende beurs eerst: Check altijd of je recht hebt op de aanvullende beurs voordat je gaat lenen. Veel studenten laten dit geld liggen terwijl het een gift kan worden.
4. Bouw een buffer op: Als je leent, probeer dan niet alles uit te geven. Een kleine buffer op een spaarrekening kan voorkomen dat je in de toekomst dure noodleningen moet afsluiten.
5. Let op de rentevaste periode: De rente op je studieschuld staat steeds voor 5 jaar vast. Houd het nieuws in de gaten zodat je weet waar je aan toe bent wanneer jouw rente herzien wordt.

Alternatieven voor geld lenen

Voordat je de ‘leenkraan’ volledig opengooit, is het de moeite waard om alternatieven te overwegen:
* Bijbaan: Werken naast je studie is niet alleen goed voor je portemonnee, maar ook voor je cv.
* Besparen: Kritisch kijken naar je abonnementen, vaker zelf koken in plaats van bestellen en tweedehands boeken kopen kan al snel honderden euro’s per jaar schelen.
* Fondsen en beurzen: Er zijn diverse private fondsen die beurzen verstrekken voor specifieke studies of doelgroepen.
* Onderhandelen met ouders: Soms kunnen ouders (indien financieel mogelijk) een ‘familiebank’ constructie opzetten, wat fiscaal aantrekkelijk kan zijn.

Conclusie

Geld lenen voor studenten is in de huidige economie vaak een noodzakelijk kwaad. Door de terugkeer van de basisbeurs is de druk iets verlicht, maar de stijgende rente en de impact op toekomstige hypotheken maken lenen risicovoller dan voorheen.

Leen met mate, wees je bewust van de voorwaarden van DUO en probeer waar mogelijk je schuld te beperken. Een investering in je studie is waardevol, maar je toekomstige zelf zal je dankbaar zijn als de schuldenberg bij het afstuderen niet onnodig hoog is.

Disclaimer: Dit artikel is bedoeld ter informatie en dient niet als financieel advies. Kijk voor de meest actuele bedragen en regels altijd op de website van DUO.