Het studentenleven is een van de mooiste periodes in je leven, maar het is vaak ook een dure tijd. Tussen het collegegeld, de huur van je kamer, de boodschappen en natuurlijk je sociale leven door, kan het financieel behoorlijk krap worden. Veel studenten overwegen daarom om geld te lenen. Maar waar moet je beginnen? Wat zijn de voorwaarden? En wat zijn de gevolgen op de lange termijn?

In dit artikel duiken we diep in de wereld van geld lenen voor studenten. We kijken naar de mogelijkheden bij DUO, de opties bij banken en de impact van een studieschuld op je latere leven.

Let op! Geld lenen kost geld.

Waarom geld lenen als student?

De inflatie, de stijgende huurprijzen en de kosten voor studieboeken zorgen ervoor dat de maandelijkse lasten voor studenten fors zijn toegenomen. Sinds de herinvoering van de basisbeurs in 2023 krijgen studenten weer een tegemoetkoming, maar voor velen is dit niet genoeg om alle kosten te dekken.

Geld lenen kan dan een uitkomst zijn om je volledig te kunnen focussen op je studie zonder dat je 40 uur per week naast je opleiding hoeft te werken. Het is echter belangrijk om een lening te zien als een investering in je toekomst, en niet als ‘gratis geld’.

1. Lenen bij DUO: De meest gekozen optie

De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) is voor de meeste studenten de eerste en meest logische plek om aan te kloppen voor een lening. De voorwaarden bij DUO zijn over het algemeen veel gunstiger dan bij commerciële banken.

De basisbeurs, aanvullende beurs en lening

Sinds het collegejaar 2023/2024 bestaat de studiefinanciering uit verschillende onderdelen:
* Basisbeurs: Een vast bedrag voor elke student (hoger voor uitwonenden). Dit wordt een gift als je binnen 10 jaar je diploma haalt.
* Aanvullende beurs: Afhankelijk van het inkomen van je ouders. Ook dit wordt een gift bij het behalen van je diploma.
* Lening: Dit is het bedrag dat je extra kunt lenen. Dit moet je altijd terugbetalen, inclusief rente.
* Collegegeldkrediet: Een specifieke lening om je collegegeld te betalen.

De rente op je studieschuld

Lange tijd stond de rente op studieleningen op 0%, maar die tijd is voorbij. Door de gestegen marktrente is ook de rente op studieschulden gestegen. Dit betekent dat je schuld sneller groeit dan voorheen. Het is daarom essentieel om kritisch te kijken naar hoeveel je maandelijks ‘bijleent’.

2. Geld lenen bij een bank als student

Naast DUO kun je in theorie ook bij een commerciële bank aankloppen voor een persoonlijke lening of een doorlopend krediet. In de praktijk is dit voor studenten echter erg lastig.

Waarom banken terughoudend zijn

Banken kijken naar je inkomen en je stabiliteit. Als student heb je vaak geen vast contract of een hoog inkomen. Daarom zien banken studenten als een risicogroep. Bovendien zijn de rentetarieven bij commerciële banken vele malen hoger dan bij DUO.

Rood staan en creditcards

Veel studenten maken gebruik van de mogelijkheid om ‘rood te staan’ op hun studentenrekening (bijvoorbeeld tot €500 of €1.000). Hoewel dit handig lijkt, is de rente op rood staan vaak extreem hoog (vaak rond de 10% tot 14%). Hetzelfde geldt voor creditcards. Gebruik deze opties alleen voor noodgevallen en betaal het zo snel mogelijk terug.

3. De gevolgen van geld lenen: Je latere hypotheek

Een veelgehoorde mythe is dat een studieschuld niet meetelt voor je hypotheek omdat deze niet geregistreerd staat bij het BKR (Bureau Krediet Registratie). Hoewel het klopt dat DUO-schulden niet in het BKR staan, heb je wel een wettelijke plicht om je schuld te melden bij een hypotheekaanvraag.

De wegingsfactor

Banken kijken naar je studieschuld om te bepalen hoeveel je maandelijks kunt besteden aan je hypotheeklasten. Een schuld van €20.000 kan tienduizenden euro’s schelen in de maximale hypotheek die je kunt krijgen. Sinds 2024 wordt er gekeken naar de werkelijke lasten van je studieschuld in plaats van het oorspronkelijke bedrag, wat gunstig kan uitpakken als je al veel hebt afgelost, maar de impact blijft groot.

4. Tips om verstandig te lenen

Wil je geld lenen voor je studie? Houd dan rekening met de volgende tips om de schade te beperken:

1. Leen alleen wat je echt nodig hebt: Maak een begroting. Wat komt er binnen (bijbaan, zorgtoeslag, beurs) en wat gaat eruit? Leen alleen het tekort aan.
2. Maximaliseer je aanvullende beurs: Check altijd of je recht hebt op een aanvullende beurs. Dit is geld dat je mogelijk niet hoeft terug te betalen.
3. Houd je schuld in de gaten: Log regelmatig in op Mijn DUO om te zien hoe hoog je schuld is en hoeveel rente er wordt opgebouwd.
4. Bouw een buffer op: Als je leent om te sparen (omdat de rente op je spaarrekening hoger is dan de rente bij DUO), wees dan zeer gedisciplineerd. Gebruik dat geld niet voor consumptieve uitgaven.

5. Alternatieven voor lenen

Voordat je de ‘leenkraan’ volledig opengooit, is het slim om naar alternatieven te kijken:
* Bijbaan: Een paar uur per week werken kan al een groot verschil maken in het bedrag dat je maandelijks moet lenen.
* Besparen op vaste lasten: Vergelijk je zorgverzekering, kies voor een goedkoper telefoonabonnement en koop je studieboeken tweedehands.
* Fondsen en subsidies: Er zijn diverse particuliere fondsen die beurzen verstrekken voor specifieke studies of onderzoeken.

6. Het terugbetalen van je studieschuld

Na je studie heb je een aanloopfase van twee jaar waarin je nog niet hoeft terug te betalen (de rente loopt wel door!). Daarna heb je 15 of 35 jaar de tijd om af te lossen, afhankelijk van het stelsel waar je onder valt.

Het maandbedrag wordt berekend op basis van je inkomen. Verdien je weinig? Dan betaal je minder of zelfs niets. Dit sociale aspect maakt de DUO-lening veiliger dan een lening bij een bank, maar het blijft een schuld die je met je meedraagt.

Conclusie

Geld lenen als student is in veel gevallen noodzakelijk om je studie te kunnen voltooien, maar het is geen beslissing die je lichtvaardig moet nemen. De DUO-lening biedt de meest gunstige voorwaarden, maar de stijgende rente en de impact op je toekomstige hypotheek zijn belangrijke factoren om mee te wegen.

Leen bewust, investeer in je studie en probeer je schuld zo laag mogelijk te houden. Je toekomstige zelf zal je dankbaar zijn.

—
Vond je dit artikel nuttig? Deel het met je medestudenten of bekijk onze andere blogs over slim omgaan met geld tijdens je studententijd!