Het tijdperk van ‘gratis geld’ lenen voor je studie is definitief voorbij. Voor het eerst in jaren is de rente op studieleningen bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) aanzienlijk gestegen. Waar studenten en oud-studenten jarenlang gewend waren aan een rentepercentage van 0%, is de situatie in 2024 drastisch veranderd. In dit artikel duiken we diep in de cijfers van de DUO rente 2024, leggen we uit waarom de rente stijgt en wat de gevolgen zijn voor jouw portemonnee en toekomstplannen.

Wat is de DUO rente in 2024?

Laten we direct met de deur in huis vallen: wat zijn de exacte percentages voor 2024? De rente die je betaalt over je studieschuld hangt af van het stelsel waarin je valt en wanneer je rentevaste periode is ingegaan.

Voor de meeste (oud-)studenten die onder het leenstelsel vallen (het stelsel van de 35-jarige aflosfase), is de rente voor 2024 vastgesteld op 2,56%. Dit is een enorme stijging ten opzichte van de 0,46% in 2023 en de jaren daarvoor, toen de rente op 0% stond.

Voor studenten in het oude stelsel (met een aflostermijn van 15 jaar) gelden andere percentages, vaak rond de 2,45%. Hoewel dit iets lager is, blijft de trend hetzelfde: de kosten voor het hebben van een studieschuld nemen flink toe.

Waarom stijgt de rente op studieschulden?

Veel studenten vragen zich af waarom de overheid plotseling rente rekent. Het antwoord ligt in de manier waarop de DUO rente wordt berekend. De Nederlandse staat leent zelf geld op de kapitaalmarkt om de studieleningen te financieren. De rente die de overheid betaalt op staatsobligaties is de basis voor de rente die studenten betalen.

Door de hoge inflatie in de afgelopen jaren heeft de Europese Centrale Bank (ECB) de marktrentes verhoogd. Hierdoor is het voor de Nederlandse staat duurder geworden om geld te lenen. Omdat de DUO-rente wettelijk gekoppeld is aan het rendement op 5-jarige staatsobligaties, stijgt de rente voor studenten automatisch mee.

De rentevaste periode: Wanneer krijg jij te maken met de stijging?

Het is belangrijk om te weten dat niet iedereen direct in januari 2024 de nieuwe rente is gaan betalen. De rente op een studieschuld staat namelijk altijd voor vijf jaar vast.

* Tijdens je studie: De rente wordt elk jaar opnieuw vastgesteld. Zodra je stopt met je studie, wordt de rente vastgezet voor een periode van vijf jaar.
* Tijdens de aflosfase: Elke vijf jaar wordt de rente op je schuld herzien op basis van het tarief dat op dat moment geldt.

Dit betekent dat als jouw rentevaste periode in 2022 is ingegaan tegen 0%, je pas in 2027 te maken krijgt met een eventuele rentestijging. Loopt jouw 5-jaarsperiode echter af op 31 december 2023? Dan betaal je vanaf 1 januari 2024 het nieuwe tarief van 2,56%.

De financiële impact: Wat kost 2,56% rente je echt?

Een rentepercentage van 2,56% klinkt misschien niet als veel, maar op een gemiddelde studieschuld kan dit over de gehele looptijd duizenden euro’s schelen. Laten we een rekenvoorbeeld nemen.

Stel, je hebt een studieschuld van €30.000.
* Bij 0% rente betaal je over de hele looptijd alleen die €30.000 terug.
* Bij 2,56% rente komt daar jaarlijks in het begin €768 aan rente bij.

Omdat je annuïtair aflost (je betaalt elke maand een vast bedrag inclusief rente), zorg de stijgende rente ervoor dat een kleiner deel van je maandbedrag naar de aflossing van de hoofdsom gaat en een groter deel naar de rente. Hierdoor stijgt óf je maandbedrag, óf de totale looptijd van je schuld. In het huidige stelsel (35 jaar aflossen) kan een rente van 2,56% betekenen dat je aan het einde van de rit ruim €15.000 extra aan rente hebt betaald bovenop je schuld van €30.000.

DUO rente 2024 en je hypotheek

Een van de meest gestelde vragen over de DUO rente 2024 is de impact op de maximale hypotheek. Banken kijken naar je studieschuld om te bepalen hoeveel je maandelijks kunt besteden aan woonlasten.

Sinds 2024 is de rekenmethode voor hypotheken veranderd. Er wordt niet meer gekeken naar de oorspronkelijke hoogte van de schuld, maar naar de werkelijke lasten die je maandelijks aan DUO betaalt.

Echter, omdat de rente stijgt, stijgen vaak ook je maandlasten bij DUO (tenzij je inkomen te laag is). Hogere maandlasten voor je studieschuld betekenen direct dat je minder kunt lenen voor een woning. Voor veel starters op de woningmarkt is de combinatie van een hoge studieschuld en een stijgende DUO-rente dan ook een flinke drempel.

Moet je extra aflossen in 2024?

Nu de rente niet meer 0% is, rijst de vraag: is het slim om extra af te lossen op je studieschuld? Er zijn twee kampen:

Waarom wel extra aflossen?

1. Gemoedsrust: Het wegwerken van een schuld geeft mentale vrijheid.
2. Rendement: Als je spaargeld op de bank minder rente oplevert dan de 2,56% die je aan DUO betaalt, is extra aflossen financieel gezien een ‘gegarandeerd rendement’.
3. Hypotheek: Door extra af te lossen verlaag je je maandlasten, wat gunstig kan zijn voor je maximale hypotheek.

Waarom niet extra aflossen?

1. Inflatie: Bij een hoge inflatie wordt je schuld in verhouding tot de waarde van geld ‘minder waard’.
2. Liquiditeit: Geld dat je in DUO steekt, kun je niet meer gebruiken voor een verbouwing, een auto of als buffer voor onvoorziene kosten.
3. Kwijtschelding: Heb je een laag inkomen? Dan bestaat de kans dat een deel van je schuld na 15 of 35 jaar wordt kwijtgescholden. Extra aflossen is in dat geval zonde van het geld.

Wat als je de stijgende rente niet kunt betalen?

De overheid heeft een vangnet ingebouwd voor mensen die door de stijgende DUO rente in 2024 in de problemen komen. Dit heet de draagkrachtmeting.

DUO kijkt naar je inkomen en dat van je eventuele partner. Als je inkomen onder een bepaalde grens ligt, wordt je maandbedrag verlaagd. In sommige gevallen hoef je zelfs helemaal niets te betalen. De rente loopt echter wel gewoon door op de achtergrond en wordt bij je schuld opgeteld. Het is dus geen afstel van de schuld, maar uitstel van betaling.

Conclusie: Bereid je voor op de nieuwe realiteit

De DUO rente van 2,56% in 2024 markeert een nieuw tijdperk voor (oud-)studenten. Het is belangrijker dan ooit om grip te krijgen op je financiële situatie. Log in op ‘Mijn DUO’ om te zien wat jouw huidige rentepercentage is en wanneer jouw rentevaste periode afloopt.

Heb je spaargeld over? Maak dan een zorgvuldige afweging tussen sparen, beleggen of extra aflossen. Hoewel de rente op studieschulden nog steeds relatief laag is vergeleken met persoonlijke leningen of creditcardschulden, is het niet langer ‘gratis’. Wees proactief en laat je niet verrassen door de veranderende voorwaarden van je studiefinanciering.

Wil je meer weten over sparen of het verlagen van je maandlasten? Houd onze blog in de gaten voor de laatste updates over persoonlijke financiën en regelgeving in 2024.