Wil je graag een deel van je vermogen overdragen aan je naasten? Dan kom je al snel terecht bij de wereld van schenkingen. Een term die de laatste tijd steeds vaker valt, is de ‘duo gift’ of het schenken aan duo’s. Hoewel dit geen officiële juridische term is in het Nederlandse belastingrecht, verwijst het in de praktijk vaak naar het strategisch schenken aan twee personen tegelijk – denk aan een kind en diens partner, of aan een kind en een kleinkind. In dit artikel duiken we diep in de duo gift regels, de fiscale voordelen en de valkuilen waar je op moet letten.

Wat wordt bedoeld met duo gift regels?

Wanneer we spreken over duo gift regels, hebben we het meestal over de fiscale behandeling van schenkingen die gericht zijn op een koppel of op meerdere generaties binnen één familie. Het doel is vaak om optimaal gebruik te maken van de jaarlijkse vrijstellingen en de lagere belastingschijven van de schenkbelasting. Omdat de Belastingdienst partners vaak als één eenheid ziet, maar individuen (zoals een kind en een kleinkind) als aparte ontvangers, is het essentieel om te weten hoe de regels precies in elkaar steken.

Schenken aan partners: Hoe ziet de fiscus een duo?

Een van de meest voorkomende vormen van een ‘duo gift’ is een schenking aan een kind en zijn of haar partner (schoonkind). Hier gelden specifieke regels voor. Voor de schenkbelasting worden partners namelijk als één persoon beschouwd. Dit betekent dat je niet twee keer de hoge vrijstelling voor kinderen kunt gebruiken door aan beiden apart te schenken.

Stel: je schenkt €5.000 aan je dochter en €5.000 aan haar echtgenoot. De Belastingdienst telt deze bedragen bij elkaar op. Aangezien de jaarlijkse vrijstelling voor kinderen in 2024 €6.633 bedraagt, wordt het totale bedrag van €10.000 deels belast. Het bedrag boven de vrijstelling wordt belast tegen het tarief dat geldt voor kinderen (10% tot een bepaald bedrag).

De uitsluitingsclausule: Een cruciale regel

Bij een duo gift aan een koppel is de uitsluitingsclausule (ook wel de ‘anti-schoonfamilieclausule’ genoemd) van groot belang. Sinds 2018 vallen schenkingen en erfenissen standaard buiten de gemeenschap van goederen (beperkte gemeenschap van goederen), maar veel mensen kiezen er nog steeds voor om dit expliciet vast te leggen. Hiermee voorkom je dat bij een eventuele scheiding de helft van de schenking bij de ‘koude kant’ terechtkomt. Wil je juist wél dat het een duo-gift is waar beiden recht op hebben? Dan moet je dit specifiek aangeven.

Schenken aan kind en kleinkind: Het echte duo-voordeel

De meest effectieve manier om gebruik te maken van duo gift regels is door tegelijkertijd te schenken aan je kind en aan je kleinkind. In tegenstelling tot partners, worden een ouder en een kind voor de schenkbelasting wél als twee aparte ontvangers gezien. Dit biedt enorme fiscale kansen.

• Dubbele vrijstelling: Je kunt in 2024 aan je kind €6.633 belastingvrij schenken én aan je kleinkind €2.658. Samen is dat een belastingvrije overdracht van €9.291 per jaar.
• Lagere schijven: Door het bedrag te spreiden over twee personen (het duo), blijf je langer in de lage belastingschijf van 10% (voor kinderen) of 18% (voor kleinkinderen), in plaats van dat één persoon een heel groot bedrag ontvangt en in de 20% of 36% schijf terechtkomt.

De belangrijkste vrijstellingen in 2024

Om de duo gift regels goed toe te passen, moet je de actuele cijfers kennen. Voor het jaar 2024 gelden de volgende vrijstellingen:

Ontvanger	Jaarlijkse vrijstelling (2024)	Eenmalige verhoogde vrijstelling
Kind	€ 6.633	€ 31.813 (tussen 18 en 40 jaar)
Kleinkind / Overig	€ 2.658	N.v.t.

Let op: De eenmalig verhoogde vrijstelling voor de eigen woning (de ‘jubelton’) is per 1 januari 2024 volledig afgeschaft. De verhoogde vrijstelling voor een dure studie of een vrij besteedbaar doel (voor kinderen tussen 18 en 40 jaar) bestaat nog wel.

Regels voor de ‘Schenking op Papier’

Soms heb je het geld wel ‘in de stenen’ zitten (overwaarde op je huis), maar niet liquide op de bank. In dat geval kun je een duo gift doen via een ‘schenking op papier’. Hierbij erken je schuld aan de ontvangers. De duo gift regels schrijven hierbij voor dat dit via een notariële akte moet gebeuren. Bovendien moet de schenker jaarlijks 6% rente over het geschonken bedrag daadwerkelijk betalen aan de ontvangers. Doe je dit niet? Dan ziet de Belastingdienst de schenking bij overlijden alsnog als onderdeel van de erfenis, en betaal je alsnog de volle mep aan erfbelasting.

Strategisch schenken: Het duo-plan

Hoe pak je een duo gift nu slim aan? Een populair scenario is het ‘generatie-hoppen’. In plaats van alles aan de kinderen te geven (die het vaak al breed hebben), wordt een deel direct naar de kleinkinderen gesluisd. Dit bespaart één keer erfbelasting in de toekomst. Immers, als het geld eerst naar de kinderen gaat en later van de kinderen naar de kleinkinderen, heft de staat twee keer.

Stappenplan voor een succesvolle duo gift:

1. Bepaal het doel: Is het voor een studie, een huis of gewoon als extraatje?
2. Check de relatie: Zijn de ontvangers fiscaal partner? Zo ja, dan gelden ze als één duo voor de vrijstelling.
3. Bereken de marges: Gebruik de jaarlijkse vrijstellingen van zowel het kind als het kleinkind.
4. Leg het vast: Hoewel een handgift mag, is een onderhandse akte of een notariële akte vaak verstandiger voor de bewijsvoering.
5. Betaal op tijd: Zorg dat de bankoverschrijvingen voor 31 december van het kalenderjaar zijn verwerkt.

Valkuilen bij duo gift regels

Er zijn een paar zaken waar het vaak misgaat bij duo schenkingen. Ten eerste de 180-dagen regel. Als de schenker binnen 180 dagen na de schenking overlijdt, wordt de schenking voor de erfbelasting opgeteld bij de erfenis. De reeds betaalde schenkbelasting mag hier wel van worden afgetrokken, maar de progressieve tarieven van de erfbelasting kunnen dan ongunstig uitpakken.

Ten tweede: Schenken aan minderjarige kleinkinderen. Hoewel dit fiscaal aantrekkelijk is, krijgen de ouders (jouw kinderen) het beheer over dit geld. Dit kan leiden tot scheve gezichten binnen de familie als er geen duidelijke afspraken worden gemaakt over waar het geld voor bedoeld is (bijvoorbeeld een studiepotje).

Conclusie

De duo gift regels bieden prachtige kansen om vermogen over te dragen met een minimale belastingdruk. Door slim gebruik te maken van de vrijstellingen voor zowel kinderen als kleinkinderen, en door rekening te houden met de partnerregelingen van de Belastingdienst, kun je duizenden euro’s besparen. Of je nu kiest voor een jaarlijkse contante schenking of een schenking op papier, zorg altijd voor een goede administratie.

Wil je zeker weten dat je de duo gift regels optimaal benut voor jouw specifieke situatie? Overleg dan altijd met een financieel adviseur of notaris. De fiscale wetgeving verandert jaarlijks, en een foutje is snel gemaakt maar kan kostbaar zijn.