Het aflossen van je studieschuld is voor veel oud-studenten een flinke maandelijkse post. Hoewel we tijdens onze studententijd dankbaar gebruikmaakten van de leningen van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), kan de terugbetalingsfase soms zwaar drukken op je besteedbaar inkomen. Heb je momenteel een lager inkomen, ben je werkloos geraakt of is je gezinssituatie veranderd? Dan is een draagkrachtmeting bij DUO aanvragen vaak de slimste stap die je kunt zetten.

In dit artikel leggen we je precies uit wat een draagkrachtmeting is, wanneer je hiervoor in aanmerking komt en hoe je het proces stap voor stap doorloopt om je maandbedrag te verlagen.

Wat is een draagkrachtmeting van DUO?

Een draagkrachtmeting is een berekening die DUO uitvoert om te bepalen hoeveel je maximaal per maand kunt missen voor het terugbetalen van je studieschuld. DUO kijkt hierbij naar je inkomen van twee jaar geleden (het zogenaamde peiljaar).

Het uitgangspunt van DUO is dat je nooit meer aflost dan je financieel kunt dragen. Als uit de meting blijkt dat je inkomen te laag is om het standaard maandbedrag te betalen, wordt dit bedrag naar beneden bijgesteld. In sommige gevallen kan het maandbedrag zelfs op €0,- worden vastgesteld.

Waarom een draagkrachtmeting aanvragen?

De belangrijkste reden om een draagkrachtmeting aan te vragen is financiële ademruimte. Het standaardbedrag dat DUO berekent, is gebaseerd op de totale hoogte van je schuld en de resterende aflostermijn (15 of 35 jaar). Er wordt bij dat standaardbedrag echter geen rekening gehouden met je daadwerkelijke inkomen.

Door een draagkrachtmeting aan te vragen, zorg je ervoor dat:
* Je maandlasten dalen naar een niveau dat past bij je salaris.
* Je niet in de financiële problemen komt bij onvoorziene omstandigheden.
* Je eventueel recht hebt op kwijtschelding van het restant aan het einde van de looptijd (mits je altijd netjes volgens de draagkracht hebt betaald).

Hoe werkt de berekening?

DUO hanteert een formule om je draagkracht te berekenen. Hierbij wordt gekeken naar:
1. Je verzamelinkomen: Dit is het inkomen uit werk en woning (box 1), aanmerkelijk belang (box 2) en sparen en beleggen (box 3).
2. De draagkrachtvrije voet: Dit is een deel van je inkomen dat je niet hoeft te gebruiken voor de aflossing. Dit bedrag is gekoppeld aan het minimumloon en hangt af van je gezinssituatie (alleenstaand of met partner/kinderen).
3. Het percentage: Afhankelijk van onder welk leenstelsel je valt (het oude stelsel of het nieuwe leenstelsel/SF15 of SF35), betaal je een percentage van het inkomen boven de draagkrachtvrije voet.

Stap-voor-stap: Draagkrachtmeting DUO aanvragen

Het aanvragen van een draagkrachtmeting is tegenwoordig gelukkig een stuk eenvoudiger geworden dankzij de koppeling met de Belastingdienst.

Stap 1: Inloggen op Mijn DUO

Ga naar de website van DUO en log in met je DigiD. Dit is de veiligste manier om je persoonlijke gegevens in te zien.

Stap 2: Gegevens controleren

Onder het kopje ‘Schulden’ vind je de optie voor het maandbedrag. Hier kun je zien welk bedrag DUO momenteel van je vraagt. Klik op de link om je draagkracht te laten berekenen.

Stap 3: Toestemming geven

In de meeste gevallen hoef je zelf geen inkomensgegevens in te vullen. DUO vraagt je toestemming om je inkomensgegevens op te vragen bij de Belastingdienst. Zodra je dit vinkje zet, wordt het proces automatisch in gang gezet.

Stap 4: Bevestiging en beschikking

Nadat DUO je gegevens heeft ontvangen, krijg je binnen enkele weken een officieel bericht (een beschikking). Hierin staat je nieuwe maandbedrag. Dit bedrag geldt meestal voor één kalenderjaar.

Let op: Het peiljaar en de peiljaarverlegging

Een cruciaal punt bij de draagkrachtmeting is het peiljaar. Standaard kijkt DUO naar je inkomen van twee jaar geleden. Als je in 2024 een draagkrachtmeting aanvraagt, kijkt DUO dus naar je inkomen uit 2022.

Echter, het kan zijn dat je inkomen in de tussentijd flink is gedaald. Bijvoorbeeld omdat je minder bent gaan werken, je baan bent verloren of bent gaan ondernemen. In dat geval is het inkomen van twee jaar geleden geen goede weerspiegeling van je huidige situatie.

Je kunt dan een peiljaarverlegging aanvragen. Hiermee verzoek je DUO om te kijken naar je verwachte inkomen van het huidige jaar in plaats van het inkomen van twee jaar geleden.
* Voorwaarde: Je inkomen moet in het huidige jaar minstens 15% lager zijn dan in het peiljaar.

De invloed van een partner op je draagkracht

Heb je een partner? Dan heeft dit invloed op de draagkrachtmeting. Als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt (of als je als toeslagpartner wordt gezien), telt het inkomen van je partner mee in de berekening.

Dit heeft twee kanten:
1. Hogere draagkrachtvrije voet: De grens waarbij je moet gaan betalen ligt hoger voor partners dan voor alleenstaanden.
2. Gezamenlijk inkomen: Omdat het inkomen van je partner wordt opgeteld bij dat van jou, kan je draagkracht hoger uitvallen, waardoor je maandbedrag stijgt.

Tip: Als je partner ook een studieschuld heeft bij DUO, kun je aangeven dat jullie elkaars draagkracht delen. Het totale bedrag dat jullie samen moeten betalen, wordt dan verdeeld over beide schulden.

Wat als je inkomen stijgt?

Een draagkrachtmeting is geen eenmalige actie voor de rest van je leven. Elk jaar opnieuw wordt er gekeken naar je inkomen. Als je inkomen stijgt, zal je maandbedrag ook weer omhoog gaan, tot aan het maximale standaardbedrag dat nodig is om je schuld binnen de termijn af te lossen.

Het is belangrijk om wijzigingen in je situatie (zoals een scheiding) direct door te geven, omdat dit direct invloed heeft op de hoogte van de draagkrachtvrije voet.

Veelgestelde vragen over de draagkrachtmeting

1. Moet ik elk jaar opnieuw een aanvraag doen?

Nee, als je eenmaal toestemming hebt gegeven aan DUO om je gegevens bij de Belastingdienst op te vragen, gebeurt de herberekening elk jaar automatisch. Alleen als je een peiljaarverlegging wilt, moet je dit elk jaar zelf opnieuw aanvragen.

2. Telt mijn vermogen (spaarvarken) mee?

Ja, voor de draagkrachtmeting wordt gekeken naar het verzamelinkomen. Hieronder valt ook het inkomen uit box 3 (sparen en beleggen) boven de heffingsvrije grens. Als je dus veel spaargeld hebt, kan dit je maandbedrag verhogen.

3. Wat gebeurt er als ik niet betaal?

Het niet betalen van je studieschuld zonder dat er een draagkrachtmeting is vastgesteld, leidt tot aanmaningen en uiteindelijk incassokosten. Vraag daarom altijd op tijd een meting aan als je merkt dat je de lasten niet kunt dragen.

Conclusie

Een draagkrachtmeting DUO aanvragen is een essentieel recht voor iedereen met een studieschuld. Het beschermt je tegen te hoge maandlasten en zorgt ervoor dat je aflossing in lijn blijft met je financiële realiteit. Of je nu net bent afgestudeerd en nog op zoek bent naar een baan, of al jaren werkt maar te maken hebt met een inkomensval: check altijd via Mijn DUO of je maandbedrag omlaag kan.

Heb je hulp nodig bij de aanvraag of twijfel je over de peiljaarverlegging? De website van DUO biedt uitgebreide rekenhulpen, maar vaak is het simpelweg inloggen en toestemming geven al voldoende om direct te besparen op je maandelijkse lasten.