Sinds september 2023 is de basisbeurs weer helemaal terug van weggeweest. Na jaren van het leenstelsel, waarin studenten hun studie volledig zelf (of via een lening) moesten financieren, heeft de overheid besloten om de portemonnee weer te trekken. Dit is goed nieuws voor zowel uitwonende als thuiswonende studenten. Maar wat betekent de basisbeurs voor een thuiswonende student precies? Hoeveel geld krijg je maandelijks op je rekening gestort, en aan welke voorwaarden moet je voldoen?

In dit uitgebreide artikel duiken we diep in de wereld van studiefinanciering. We kijken naar de actuele bedragen voor 2024 en 2025, de regels van DUO en geven tips om het maximale uit je studententijd te halen terwijl je nog bij je ouders woont.

Wat is de basisbeurs ook alweer?

De basisbeurs is een vast maandelijks bedrag dat studenten in het hoger onderwijs (hbo en universiteit) en het mbo ontvangen van de overheid om de kosten van hun studie en levensonderhoud te dekken. Het belangrijkste kenmerk van de basisbeurs is dat het een prestatiebeurs is. Dit betekent dat het in eerste instantie een lening is, maar dat deze lening wordt omgezet in een gift als je binnen tien jaar je diploma behaalt.

Voor thuiswonende studenten ligt dit bedrag lager dan voor uitwonende studenten, omdat de overheid ervan uitgaat dat je minder kosten hebt voor huur, boodschappen en gas/water/licht wanneer je nog bij je ouders of verzorgers woont.

Hoeveel bedraagt de basisbeurs voor thuiswonenden in 2024/2025?

De bedragen van de studiefinanciering worden jaarlijks geïndexeerd. Voor het studiejaar 2024-2025 zijn de bedragen als volgt vastgesteld:

* Basisbeurs thuiswonend (hbo/wo): € 121,33 per maand.
* Basisbeurs thuiswonend (mbo): Voor mbo-studenten gelden vergelijkbare regels, hoewel de bedragen en voorwaarden soms licht kunnen afwijken afhankelijk van het niveau (bol/bbl).

Hoewel € 121,33 misschien niet klinkt als een enorm bedrag, is het op jaarbasis toch ruim € 1.450,-. Dit bedrag is bedoeld als tegemoetkoming in de kosten voor boeken, collegegeld of je zorgverzekering.

Het verschil met uitwonenden

Ter vergelijking: uitwonende studenten ontvangen in het studiejaar 2024-2025 een bedrag van € 302,39 per maand. In het voorgaande jaar (2023-2024) was dit tijdelijk veel hoger vanwege de koopkrachtmaatregel (de inflatiecorrectie van € 164,- extra per maand), maar die extra verhoging is voor het nieuwe studiejaar komen te vervallen. Hierdoor is het gat tussen thuiswonenden en uitwonenden weer kleiner geworden, al blijft het verschil aanzienlijk.

Voorwaarden voor de basisbeurs thuiswonend

Niet iedereen heeft zomaar recht op de basisbeurs. Er zijn een aantal harde voorwaarden waar je aan moet voldoen om aanspraak te maken op dit bedrag via DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs):

1. Nationaliteit: Je hebt de Nederlandse nationaliteit of een verblijfsvergunning die recht geeft op studiefinanciering.
2. Opleiding: Je volgt een voltijd- of duale opleiding aan een erkende mbo-instelling, hogeschool of universiteit. Voor deeltijdopleidingen krijg je meestal geen basisbeurs.
3. Leeftijd: Je bent jonger dan 30 jaar op het moment dat je studiefinanciering ingaat. Eenmaal in het systeem, loopt de financiering door tot je stopt met studeren of je rechten opgebruikt zijn.
4. Woonsituatie: Je staat ingeschreven op hetzelfde adres als (een van) je ouders bij de gemeente (BRP). DUO controleert dit streng. Als je claimt thuiswonend te zijn maar ergens anders woont (of andersom), kun je hoge boetes krijgen.

De Prestatiebeurs: Een gift of een lening?

Het is cruciaal om te begrijpen dat de basisbeurs voor thuiswonenden een prestatiebeurs is. Dit houdt in:
* Tijdens je studie wordt het bedrag maandelijks opgebouwd als een lening.
* Haal je binnen 10 jaar je diploma (gerekend vanaf de eerste maand dat je studiefinanciering ontving)? Dan wordt de volledige basisbeurs, inclusief het studentenreisproduct (OV), omgezet in een gift. Je hoeft dit dan niet terug te betalen.
* Haal je geen diploma binnen 10 jaar? Dan moet je het volledige bedrag inclusief rente terugbetalen.

Dit geldt overigens ook voor de aanvullende beurs, maar niet voor de reguliere lening die je zelf afsluit bij DUO. Die lening moet je altijd terugbetalen.

Vergeet de aanvullende beurs niet!

Veel thuiswonende studenten denken dat ze alleen recht hebben op de basisbeurs van € 121,33. Dat is een misvatting. Afhankelijk van het inkomen van je ouders, kun je ook recht hebben op een aanvullende beurs.

De aanvullende beurs kan oplopen tot meer dan € 450,- per maand. Of je hiervoor in aanmerking komt, hangt af van:
* Het verzamelinkomen van je ouders van twee jaar geleden.
* Of je ouders een lening afbetalen bij DUO.
* Of je broers of zussen hebt die ook studeren of op school zitten.

Het mooie is: je hoeft dit niet zelf uit te rekenen. Bij de aanvraag van je studiefinanciering kun je aangeven dat DUO moet onderzoeken of je recht hebt op de aanvullende beurs. Doe dit altijd! Zelfs als je denkt dat je ouders “te veel” verdienen, kan een kleine tegemoetkoming toch mooi meegenomen zijn. Ook de aanvullende beurs wordt een gift als je je diploma haalt.

Thuis wonen of op kamers? Een financiële afweging

De herinvoering van de basisbeurs voor thuiswonenden maakt de keuze tussen thuis blijven wonen of op kamers gaan weer interessant.

Voordelen van thuiswonen met basisbeurs:
* Lage vaste lasten: Je betaalt meestal geen of weinig huur en deelt de kosten voor eten en internet.
* Minder schuld: Omdat je minder hoeft te lenen om rond te komen, is je uiteindelijke studieschuld na je afstuderen aanzienlijk lager.
* Basisbeurs als zakcentje: De € 121,33 kun je direct gebruiken voor je studieboeken of sparen voor later.

Nadelen:
* Minder zelfstandigheid: Je woont nog steeds onder het dak van je ouders met bijbehorende regels.
* Reistijd: Vaak ben je langer onderweg naar je onderwijsinstelling.
* Lagere beurs: Je krijgt ruim € 180,- per maand minder dan je uitwonende studiegenoten.

Hoe vraag je de basisbeurs aan?

Het aanvragen van de basisbeurs voor thuiswonenden is relatief eenvoudig, maar je moet het wel zelf doen. Het gaat niet automatisch.

1. DigiD: Zorg dat je een actieve DigiD hebt.
2. Mijn DUO: Log in op de website van DUO.
3. Aanvragen: Ga naar het kopje ‘Studiefinanciering’ en kies voor ‘Aanvragen’.
4. Gegevens invullen: Geef aan welke opleiding je volgt en dat je thuiswonend bent.
5. Aanvullende beurs: Vink aan dat je ook de aanvullende beurs wilt laten berekenen.
6. Studentenreisproduct: Vergeet niet ook je OV-chipkaart te koppelen voor je gratis reisproduct.

Let op: Vraag de beurs op tijd aan! Doe dit bij voorkeur minstens twee maanden voordat je studie begint, zodat je zeker weet dat het geld in de eerste maand van je studie op je rekening staat.

Veelgestelde vragen over de basisbeurs thuiswonend

1. Krijg ik ook met terugwerkende kracht basisbeurs?
Nee, de basisbeurs is ingegaan in september 2023. Voor de jaren daarvoor (tijdens het leenstelsel) krijg je geen basisbeurs met terugwerkende kracht. Wel is er voor studenten die onder het leenstelsel vielen een tegemoetkoming beschikbaar, maar dit staat los van de maandelijkse basisbeurs.

2. Wat als ik halverwege het jaar uit huis ga?
Als je van thuiswonend naar uitwonend gaat, moet je dit direct doorgeven aan DUO via Mijn DUO. Je krijgt dan vanaf de volgende maand het hogere bedrag voor uitwonenden. Let op: je moet dan wel ingeschreven staan op je nieuwe adres bij de gemeente.

3. Mag ik onbeperkt bijverdienen?
Ja, sinds 2024 is de bijverdiengrens voor alle studenten in het hbo en wo afgeschaft. Je mag dus zoveel verdienen naast je studie als je wilt, zonder dat dit invloed heeft op je basisbeurs. Let wel op de regels voor mbo-studenten, daar kunnen nog andere regels gelden.

Conclusie

De herinvoering van de basisbeurs voor thuiswonende studenten is een welkome financiële steun in de rug. Met een bedrag van ruim € 121,- per maand (plus eventueel een aanvullende beurs) wordt studeren weer een stukje toegankelijker. Hoewel het bedrag lager is dan voor uitwonenden, zijn de kosten van het thuiswonen ook aanzienlijk lager, waardoor je je studieschuld beperkt kunt houden.

Zorg ervoor dat je je zaakjes bij DUO goed regelt, controleer of je recht hebt op de aanvullende beurs en focus je op het behalen van dat diploma – zodat je beurs uiteindelijk verandert in een mooi cadeau van de overheid!